TẬP SAN NGHIÊN CỨU VĂN HÓA ĐỒNG NAI CỬU LONGMỤC ĐÍCH: Nhóm Nghiên Cứu Văn Hóa ĐNCL (Đồng Nai Cửu Long) là nhóm anh em thích làm công việc nghiên cứu về các hình thức sinh hoạt của số người đến định cư ở vùng đất mới ở Nam Việt Nam quen gọi là đất Nam Kỳ hay Lục Tĩnh (hay Đồng Nai Cửu Long). Nam Kỳ Lục Tỉnh thành hình ra sao, vào lúc nào? Những người Nam Kỳ Lục Tỉnh này là những ai, thuộc hạng người nào,và từ đâu đến? Họ mang theo với họ di sản văn hóa gì? Họ phải va chạm, thích nghi với những văn hóa khác đã có từ trước trên vùng đất này như thế nào? Và kết quả của những va chạm, pha trộn, thích nghi đó là những gì? Văn hóa Việt Nam từ xa xưa đến giờ và từ Bắc vào Nam đã có những biến đổi gì? Tại sao có những biến đổi đó? Những biến đổi văn hóa này có những lợi hại gì cho quốc gia dân tộc Việt Nam?
Chúng tôi chủ trương rằng sự tìm hiểu chu đáo văn hóa của mỗi địa phương là một việc làm quan trọng vì sự hiểu biết này rất cần cho những nỗ lực bảo tồn và phát triển văn hóa cũng như tinh thần xây dựng đoàn kết quốc gia.
BIỂU TƯỢNG CỦA VĂN HÓA ĐỒNG NAI CỬU LONG: LĂNG ÔNG
Chúng tôi cũng nghĩ như nhiều người thường nghĩ rằng "Lăng Ông Bà Chiểu " là biểu tượng của văn hóa Miền Nam, tức vùng Đồng Nai Cửu Long hay Gia Định xưa kia (gồm tất cả các tĩnh từ Phan Thiết dến Cà Mau). Lăng Ông Bà Chiểu là Lăng Mộ và đền thờ Đức Thượng Công tức Đức Tả Quân Lê Văn Duyệt ở tại chợ Bà Chiểu, Gia Định. Dức Thượng Công, một trong những "đệ nhất công thần" của vua Gia Long, hai lần làm Tổng Trấn Gia Định, đã đem hết tài năng đức độ bình trị và phát triển mạnh mẽ vùng này, biến vùng này trở thành vùng đất trù phú nhất của Việt Nam hồi đầu thế kỷ XIX. Công đức của Ngài vô cùng to lớn đối với người dân Miền Nam. Ngài thương dân, lo lắng, bảo vệ cho dân, làm cho dân Đồng Nai Cửu Long có đời sống bình yên, hạnh phúc. Sau khi mất đi Ngài trở thành một vị thần hết sức hiển linh đối với dân chúng vùng này. Người ta đến đây để xin xăm, để hái lộc, để cầu xin Ngài phù hộ trong cơn hoạn nạn hay giúp đỡ trong công việc làm ăn cũng như trong cuộc sống hằng ngày. Vào dịp Tết, hay những ngày lễ trọng đại về tôn giáo, vô số người đến lễ bái tại Lăng Ong. Lăng mộ và đền thờ Đức Thượng Công, ở ngay tại Sài Gòn Gia Định, thủ đô của Miền Nam, được nhiều người biết đến, tôn sùng và kính bái từ cả trăm năm nay. Trải nhiều biến cố, nhiều thăng trầm của lịch sử, nợi tôn nghiêm này vẫn sừng sững với thời gian. Số người đến chiêm bái càng ngày càng đông, đền thờ càng ngày càng được tu bổ cho thêm phần chắc chắn và ít nhiều nguy nga đồ sộ đối với một vùng đất mới như Nam Kỳ Lục Tĩnh.
Nếu Chùa Một Cột là biểu tượng của văn hóa Miền Bắc, Chùa Thiên Mụ là biểu tượng của văn hóa Miền Trung thì Lăng Ong Bà Chiểu là biểu tượng của văn hóa Miền Nam vậy.
ĐỐI THOẠI VĂN HÓA
Trong mục đích nghiên cứu, tìm hiểu, cũng như bảo tồn và phát huy văn hóa, chúng tôi không quan niệm rằng những tìm tòi, khám phá hay ý kiến nêu ra ở đây hay bất cứ ở đâu là có tính cách dứt khoát hay đúng nhất, mà đó chỉ là những gợi ý để mở đường đưa tới những công trình nghiên cứu sâu rộng tiếp theo. Trong hoạt động văn hóa, dù ở đoạn đường nào - nghiên cứu, cổ động, quy hoạch, thực hiện - đối thoại vẫn phải được đặt lên hàng đầu để cho kết quả có được tính cách xây dựng và có ý nghĩa. Mọi tính độc tôn, bất cứ là thứ độc tôn nào cũng đều không có giá trị về văn hóa và không có ích lợi gì cho sự tiến bộ cũng như phúc lợi của con người. Ngược lại chủng tộc độc tôn (ethnocentrism), cũng như địa phương độc tôn, tôn giáo độc tôn, tín ngưỡng độc tôn, văn hóa độc tôn, ngôn ngữ độc tôn, vv... đều mang tính tự tôn, phi nhân bản, gây nhiều hậu quả tai hại cho tự do, nhân quyền, bình đẳng và công lý, và sự sống chung hòa bình của loài người trên thế gian này.
TINH THẦN NHÂN BẢN, KHAI PHÓNG, VÀ DÂN TỘC
Chúng tôi tin ở giá trị thực có của CON NGƯỜI. Chúng tôi quan niệm rằng mọi người đều có giá trị của CON NGƯỜI và phải được tôn trọng như một CON NGƯỜI. Chúng tôi tin ở tinh thần nhân bản, chúng tôi cổ động cho một nền văn hóa nhân bản. Chúng tôi tin rằng tinh thần khai phóng, với sự mở rộng tâm hồn đón nhận tư tưởng mới, kiến thức mới, tiến bộ, hiện đại, là điều kiện cần thiết cho sự xây dựng văn hóa nhân bản, dù là nhân bản tôn giáo (như nhân bản Nho Giáo, nhân bản Thiên Chúa, nhân bản Phật Giáo, hay nhân bản trong một tôn giáo nào khác) hay nhân bản không tôn giáo (secular humanism). Tuy nhiên sự đón nhận những tư tưởng và kiến thức mới này sẽ không làm mất đi tinh thần VIÊT NAM của dân tộc Việt. Cho nên trong việc xây dựng một nền văn hóa nhân bản, tân tiến, chúng tôi chủ trương phải lấy tinh thần nhân bản, dân tộc, khai phóng làm nền tảng. Chúng tôi tin rằng người dân Đồng Nai Cửu Long đã mang trong người cái mầm của tinh thần nhân bản, dân tộc, và khai phóng đó từ lúc họ bắt đầu cuộc sống ở vùng này.
ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨUCông cuộc nghiên cứu tìm hiểu của nhóm sẽ nhắm vào, nhưng không giới hạn, những đề tài sau đây:
Phần 1: VĂN HÓA TỔNG QUÁT
Sự Biến Đổi và Đề Kháng trong lãnh vực văn hóa
Sự Xung Đột và Va Chạm văn hóa
Vấn đề Đồng Hóa và Hội Nhập văn hóa
Vấn Đề Bảo Tồn và Phát Triển Văn Hóa
Vấn đề Văn Hóa Về Nguồn
Vai trò quan trọng của văn hóa trong việc hiện đại hóa xã hội
Phần 2: VĂN HỌC ĐỒNG NAI - CỬU LONG
Bước đầu của nền Văn Chương Chữ Quốc Ngữ
Báo Chí - Văn Xuôi - Thi Ca
Văn Học Bình Dân và Bác Học
Phần 3: NGÔN NGỮ - VĂN TỰ
Chữ Hán - Chữ Nôm - Chữ Quốc Ngữ
Tính Địa Phương : từ ngữ, phát âm, giọng điệu/lời văn
Phần 4: NGHỆ THUẬT PHƯƠNG NAM
Cổ Nhạc Nam Phần - Bài Vọng Cổ
Hát Bộ - Cải Lương
Nhạc Đại Chúng (Nhạc Sến - Nhạc Quê)
Phần 5: LỊCH SỬ - ĐỊA LÝ - PHONG TỤC TẬP QUÁN
Sự Thành Hình và Phát Triển của Miền Nam
Các Tĩnh/Vùng : Đặc Tính, Đặc Sản, Anh Hùng, Nhân Vật, Thành Tích Sinh Hoạt
Phần 6: TÔN GIÁO - TÍN NGƯỠNG - TRIẾT LÝ
Thờ Ông Bà - Thờ Cúng Tổ Tiên
Tam Giáo : Phật - Lão - Khổng
Cao Đài - Bửu Sơn Kỳ Hương - Hòa Hảo
Thiên Chúa và Tin Lành
PHẦN THAM LUẬN
Có nên đồng hóa (identify) Việt Nam với một chi nhánh văn hóa (Thăng Long, Phú Xuân, Gia Định) không?
Có nên dùng thước đo văn hóa của mình để đánh giá văn hóa khác không?
Bảo tồn văn hóa có hại hay có lợi cho việc phát triển quốc gia, hiện đại hóa xã hội?
Tinh thần khai phóng và tinh thần dân tộc có mâu thuẫn không?
Và tùy theo nhu cầu cũng như đề nghị của anh em trong nhóm
LỜI KẾT
Chúng tôi mong rằng công việc nghiên cứu này sẽ đóng góp một phần quan trọng vào công việc nghiên cứu văn hóa chung của dân tộc, và sẽ có ích lợi cho việc bảo tồn và phát triển văn hóa của mỗi miền cũng như của cả đất nước. Sứ mạng nghiên cứu, bảo tồn và phát triển văn hóa đó sẽ lần lượt được thể hiện trong Tập San NGHIÊN CỨU VĂN HÓA ĐỒNG NAI CỬU LONG (viết tắt là ĐNCL). Nó cũng là tiếng nói của nhóm.Trong niềm tin tưởng đó chúng tôi xin kính mời quý vị hay những anh em nào thích làm công việc trên đây hoặc thích theo dõi những việc làm hoặc những đặc san của nhóm thì xin liên lạc với:
Đồng Nai Cửu Long
419 Bali Street
Santa Ana, CA 82704
(714) 775-1522
dongnaicuulong@gmail.com
Liem Thanh Nguyen
P.O. Box 384, Garden Grove, CA 92842
Email: liemthanhnguyen@yahoo.com